توانا ميشوى ، من ترا شنوا ، بينا ، توانا ساختم ، هر نيكى كه به تو رسد از جانب خداست و هر بدى كه به تو رسد از خود تو است و اين براى آنست كه من به كارهاى نيك تو از خودت سزاوارترم و تو به كارهاى زشتت از من سزاوار ترى و علت اين آنست كه من از آنچه ميكنم بازخواست نشوم ولى مردم بازخواست شوند . شرح - انسان با نيرو و نعمتى كه خدا به او عطا فرمود راه ميرود و مىبيند و ميشنود ولى به اختيار خود گاهى راه مسجد و زمانى طريق ميخانه ميسپارد و در هر دو صورت نيروى گام برداشتنش از خداست ولى بايد انسان مسجد رفتنش را به خدا نسبت دهد و ميخانه رفتنش را به خود زيرا كه مسجد رفتنش بنيرو و بتوفيق و لطف خاص او باشد و ذات او خير محض است ولى ميخانه رفتنش از نظر اينكه نيرو و قدرت از خداست و آن نيرو را براى صرف در راه طاعت به او داده و بدان امر فرموده است ولى بنده آن را از راه مستقيم خود منحرف كرده و در راهى كه او نهى فرموده مصرف كرده است پس سزاوارست كه به خود او انتساب يابد سپس بطور تفريع يا تعليل ميفرمايد « من از آنچه ميكنم بازخواست نميشوم و مردم بازخواست شوند » زيرا آنچه او كرده خلقت بنده و اعطاء قدرت و اختيار است نسبت بوى كه همه خير است و احسان و نبايد از آن بازخواست نمود ولى آنچه بنده نافرمان بجا آورده صرف كردن نعمت منعم و خالق خويش است در راه خلاف رضاى او و ناسپاسى و كفران نسبت بوى كه عقلا موجب بازخواست و سؤالست . باب امتحان و آزمايش 1 - امام صادق عليه السلام فرمود : هيچ قبض و بسطى ( تنگى و فراخى ، بستن و گشودنى ) نباشد جز آنكه براى خدا نسبت به آن خواست و حكم و آزمايش است : 2 - و فرمود : از آنچه خدا به آن امر كرده يا از آن نهى فرموده چيزى كه در آن قبض و بسطى باشد نيست مگر آنكه براى خداى عز و جل نسبت به آن آزمايش و حكمى است . شرح - قبض و بسط تقريبا مانند حركت و سكون است و داراى معنى عامى است كه بيشتر اوضاع